Usred surovog pejzaža jugoistočne Turske, na jednom brežuljku koji je vekovima izgledao kao obična gomila zemlje, krije se mesto koje je potpuno promenilo način na koji gledamo na ljudsku civilizaciju. Reč je o Gobekli Tepe – najstarijem poznatom monumentalnom hramu na svetu, starom više od 11.000 godina.
Da stvar bude još fascinantnija, Gobekli Tepe je podignut čak 6.000 godina pre egipatskih piramida i oko 7.000 godina pre Stounhendža. U vreme kada su ljudi, prema dosadašnjim verovanjima, živeli kao lovci i sakupljači bez razvijenih gradova i organizovanih društava, neko je uspeo da podigne ogromne kamene stubove teške i po nekoliko desetina tona.
Arheolozi su ostali zapanjeni kada su otkrili kružne strukture sa masivnim kamenim stubovima u obliku slova T, ukrašenim reljefima životinja poput zmija, lisica, škorpija i ptica. Neki stručnjaci smatraju da je ovo bilo religijsko središte drevnog sveta, mesto okupljanja i rituala, dok drugi veruju da Gobekli Tepe krije mnogo dublje tajne o nastanku civilizacije.
Najveća misterija je pitanje – kako su ljudi tog doba uspeli da organizuju ovako složen projekat bez točka, metalnih alata i razvijene poljoprivrede? Upravo zbog toga pojedini istoričari smatraju da religija i zajednička verovanja možda nisu nastali nakon razvoja civilizacije, već da su upravo oni bili razlog okupljanja ljudi i stvaranja prvih zajednica.
Još čudnije je to što je Gobekli Tepe namerno zatrpan zemljom pre više hiljada godina. I danas nije potpuno jasno zašto bi neko sakrio ovakvo monumentalno mesto koje je očigledno imalo veliki značaj.
Od svog otkrića devedesetih godina prošlog veka, Gobekli Tepe ne prestaje da intrigira naučnike, istoričare i ljubitelje misterija širom sveta. Mnogi ga nazivaju "tačkom koja je promenila istoriju", jer je dokazao da su naši preci bili mnogo organizovaniji i napredniji nego što smo ikada pretpostavljali.
